ˁAl berešiṯ

peṯiḥa

14

עוד יש בידינו קבלה של אמת, כי כל התורה כולה שמותיו של הקב"ה, שהתיבות מתחלקות לשמות בענין אחד. כאילו תחשוב על דרך משל, כי פסוק בראשית יתחלק לתיבות אחרות, כגון: 'בראש יתברא אלהים', וכל התורה כן, מלבד צירופיהן וגימטריאותיהם של שמות. וכבר כתב רבינו שלמה בפירושיו בתלמוד: "ענין השם הגדול של ע"ב, באיזה ענין הוא, בשלשה פסוקים: 'ויסע', 'ויבא', 'ויט'. ומפני זה ספר תורה שטעה בו באות אחת במלא או בחסר – פסול. כי זה הענין יחייב אותנו לפסול ספר תורה שיחסר בו ו' אחד ממלות 'אותם' שבאו מהם ל"ט מלאים בתורה, או שיכתוב הו' באחד משאר החסרים, וכן כיוצא בזה, אף על פי שאינו מעלה ולא מוריד כפי העולה במחשבה.

ˁod ješ be-jaḏenu qabbala šel ˀemeṯ ki kol hat-tora kullah šemoṯaw šel haq-qadoš baruk huˀ še-hat-tevoṯ miṯḥalleqoṯ li-šmoṯ be-ˁinjan ˀeḥaḏ ke-ˀillu taḥašov ˁal dereḵ mašal ki pasuq berešiṯ jiṯḥalleq le-ṯevoṯ ˀaḥaroṯ ke-ḡon be-roš jiṯbare ˀelohim we-ḵol hat-tora ken mil-levaḏ ṣerufihen we-ḡemaṭriˀoṯehem šel šemoṯ

Käsissämme on yhä tosi perinne (qabbala) , jonka [mukaan] koko Toora [koostuu] Pyhän —olkoon hän siunattu— nimistä. [Tooran] sanat jakautuvat eräällä tavalla nimiksi, ikään kuin voisi ajatella esimerkiksi, että berešiṯ-jae jakautuisi muiksi sanoiksi kuten be-roš jiṯbare ˀelohim ("Aluksi Jumala loi itsensä"). Ja koko Toora samoin riippumatta nimien yhdistelemisistä tai gematrisista arvoista.

Me-roˀš miq-qaḏme ˁolamim

מראש מקדמי עולמים
נמצאתי במכמניו החתומים.
מאין המציאני, ולקץ ימים
נשאלתי מן המלך.

me-roˀš miq-qaḏme ˁolamim
nimṣeˀti ve-miḵmannaw ha-ḥaṯumim.
me-ˀajin himṣiˀani, u-lqeṣ jamim
nišˀalti min ham-meleḵ.

Iankaikkisuudesta, kaiken alusta (Sananl. 8:23)
Olen ollut läsnä (Jes. 65:1) hänen kätkettyjen aarteittensa joukossa.
Ei-mistään hän minut tuotti, ja jonkin ajan kuluttua
Pyysin kuninkaalta luvan [lähteä] (Neh. 13:6).

שלשלת חיי מיסוד המערכה,
למשך תבנית בתמונה ערוכה,
לשקל על ידי עושי המלאכה,
להביא אל גנזי המלך.

šalšeleṯ ḥajjaj misoḏ ham-maˁaraḵa,
limšoḵ tavniṯ bi-ṯmuna ˁaruḵa,
lišqol ˁal jeḏe ˁośe ham-melaˀka,
le-haviˀ ˀel ginze ham-meleḵ.

Minun elämäni ketju [on lähtöisin] kosmoksen perustuksista.
Ne soivat [sille] hahmon kosmisen muodon avulla,
[Ja] luovuttivat [sen] rahastonhoitajille
Vietäväksi kuninkaan aarrekammioihin (Est. 3:9).

הופיע לגלות אשר הטמין.
הן משמאל הגלה ומהימין.
ממעלות היורדות מן
ברכת השלח לגן המלך.

hofiaˁ leḡalloṯ ˀašer hiṭmin.
hen miš-šemoˀl heḡla u-me-haj-jamin
mammaˁaloṯ haj-joreḏoṯ min
bereḵaṯ haš-šelaḥ le-ḡan ham-meleḵ.

Hän loisti paljastaakseen [sen], minkä oli piilottanut.
Vasemmalta hän karkoitti/paljasti [sen] ja oikealta
Pitkin askelmia, jotka viettävät alas
Kuninkaan puutarhan vesijohtolammikolta (Neh. 3:15).

בעפר רקמתי, ואם רוחך בי נשוב.
בנת לרעי כגר בארץ אהיה חשוב.
'עד מתי יהיה מהלכך ומתי תשוב
וייטב לפני המלך?'

beˁafar ruqqamti we-ˀim ruḥaḵa bi našuv.
banta lereˁi, ke-ḡer ba-ˀareṣ ˀehje ḥašuv.
'ˁaḏ maṯai jihje mahalaḵeka u-maṯai tašuv
waj-jiṭav lifne ham-meleḵ?'

Olen muodostunut (Ps. 139:15) tomusta, vaikka henkesi puhaltaa minussa.
Sinä näet aikeeni (Ps. 139:2). Minua on pidettävä muukalaisena maan päällä (Jer. 14:8).
'Kuinka kauan matkasi kestäisi? Milloin tulisit takaisin?
Kuningas näki hyväksi lähettää minut (Neh. 2:6).'

נר לרגלי שמת ולנתיבתי,
תחפש כל חדרי בטן ברוח נדיבתי,
ובצאתי מלפניך הזהרת אותי:
ירא את יי, בני, ומלך!

ner le-raḡli śamta we-lintivaṯi,
teḥappeś kol ḥaḏre veṭen be-ruaḥ neḏivaṯi,
u-vṣeˀti mil-le-faneḵa hizharta ˀoṯi:
jeraˀ ˀeṯ jhwh, beni, wam-meleḵ!

Asetit lampun, joka valaisee askeleeni ja matkani (Ps. 119:105).
Tutkit sydämen perimmät sopet (Sananl. 20:27) alttiin henkeni avulla (Ps. 51:14).
Ja lähtiessäni luotasi sinä varoitit minua:
Pelkää Jahwea, poikani, ja kuningasta!

נתת בידי לב מאזני משפט ופלס.
אם לחסד ימציאני - בו אתעלס,
ואם לרעה - יהיה לעג וקלס,
כי לא היתה מהמלך.

naṯatta biḏe lev moˀzene mišpaṭ wa-feles.
ˀim le-ḥeseḏ jamṣiˀeni - bo ˀeṯˁalles,
we-ˀim le-raˁa - jihje laˁaḡ we-qeles,
ki loˀ hajeṯa me-ham-meleḵ.

Olet antanut sydämeni käsiin puntarin ja vaa'an (Sananl. 16:11).
Jos se tuo minulle siunauksen (Job 37:13) - siitä nautin
Jos kirouksen - se olkoon pilkaksi ja ivaksi (Ps. 44:14 ja 79:4)
Sillä kuninkaalla ei ollut [siihen] osuutta (2 Sam 3:37).

חגור חרדות להודות פשעי אחיש
בטרם לבית מועד כבדי גז חיש.
שם תוי בפני יענה - ומי יכחיש
את אגרות המלך?

ḥaḡur ḥaraḏoṯ lehoḏoṯ pišˁi ˀaḥiš
be-ṭerem le-veṯ moˁeḏ kevoḏi gaz ḥiš.
šam tawi be-fanaj jaˁane - u-mi jaḵḥiš
ˀeṯ ˀiggeroṯ ham-meleḵ?

Vavisten kiiruhdan tunnustamaan pešaˁ-syntini
Ennen kuin kunniani kiitää (Ps. 90:10) kokoontumispaikkaan.
Siellä allekirjoitukseni puhuu minua vastaan (Job 31:35) - ja kukapa voi mitätöidä
Kuninkaan mahtikirjeet (Neh. 2:9)?

נסמכתי עליך ולא למעשי אפנה,
כי אמרתי: עולם חסד יבנה.
בטרם אקרא הלא תענה,
כי בשתי לשאול מן המלך.

nismaḵti ˁaleḵa we- loˀ lemaˁśaj ˀefne,
ki ˀamarti: ˁolam ḥeseḏ jibbane.
be-ṭerem ˀeqraˀ ha-loˀ taˁane,
ki bošti lišˀol min ham-meleḵ.

Tukeudun sinuun (Ps. 71:6) enkä käänny tekojani kohti,
Minä sanon: ikiajoiksi on armo rakennettu (Ps. 89:3).
Ennen kuin ehdin kysyä, etkö jo vastaa,
Sillä minua hävetti pyytää kuninkaalta (Esra 8:22).

דרכיך ינחמוני, כי שמעתי עוונות תכבש.
ובך חסיה נפשי ולא תבוש,
כי הגוף במסגר תכבש,
והיא - בהיכלי מלך!

deraḵeḵa jenaḥamuni, ki šamaˁti ˁawonoṯ tiḵboš.
u-veḵa ḥasaja nafši we-loˀ tevoš,
ki hag-guf bam-masger tiḵboš,
we-hiˀ - be-heḵle meleḵ!

Sinun tiesi lohduttavat minua, sillä olenhan kuullut, että poljet maahan ˁawon-synnit.
Ja sinuun minun sieluni turvaa (Ps. 57:2) eikä häpeä,
Sillä ruumiin sinä poljet hautaan,
Mutta [sielu] on kuninkaan palatseissa.

יודעת אז: בשחת אותי תטבל,
הלא אם שלמתה חבול תחבל -
תשיבנו לה אחרי תסבל
המשפט אשר שפט המלך.

joḏaˁaṯ ˀaz: baš-šaḥaṯ ˀoṯi tiṭbol,
ha-loˀ ˀim śalmaṯah ḥavol taḥbol -
tešivennu lah ˀaḥare tisbol
ham-mišpaṭ ˀašer śafaṭ ham-meleḵ.

[Sielu] tietää kuitenkin: [vaikka] sinä ryvettäisit minut likakuopassa,
Vaikka ottaisit pantiksi sielun viitan -
Palautat se hänelle (2 Moos. 22:25), kun hän on kärsinyt
Tuomion, jonka kuningas oli antanut (1 Kun. 3:28).

חזק יד חלושה ותשב לה באיתן.
ובעת ישובו הדברים להויתן
תשנה לטוב מגנת הביתן
הפרדס אשר למלך.

ḥazzeḳ jaḏ ḥaluša we-ṯešev lah beˀeṯan.
u-ve-ˁeṯ jašuvu had-devarim lahawajaṯan
tešanneha le-ṭov migginnaṯ hab-biṯan
hap-parḏes ˀašer lam-meleḵ.

Vahvista heikkoa kättä ja pidä se jäntevänä (1 Moos 49:24).
Ja sinä hetkenä kun kaikki palaa alkutilaansa
Siirrä hänet kuninkaan palatsin sisäpihan
puutarhan parhaimpaan osaan (Est. 2:9 ja 7:8).